Lichaam & zenuwstelsel
9 signalen dat je zenuwstelsel in overlevingsstand staat
Moe maar opgejaagd, prikkelbaar of juist vlak? Dit zijn de signalen van een zenuwstelsel dat vastzit in alarm, en wat je eraan kan doen.
Door Silvie GerritsGepubliceerd 5 min lezen

Een ontregeld zenuwstelsel herken je aan een lichaam dat niet meer tot rust komt, ook als er geen gevaar is. Je voelt je opgejaagd, gespannen of prikkelbaar, of net leeg, moe en afgesloten. Het goede nieuws: een zenuwstelsel kan opnieuw leren dat het veilig is.
Hoe je zenuwstelsel werkt
Je zenuwstelsel scant voortdurend je omgeving. Voelt het zich veilig, dan kan je ontspannen, verbinden en helder denken. Bespeurt het gevaar, dan schakelt het naar vechten of vluchten. Wordt het te veel, dan kan het bevriezen of uitschakelen. Na lange periodes van stress of ingrijpende ervaringen kan het in die beschermstand blijven hangen.
De signalen
- Je bent moe, maar je kan niet ontspannen of in slaap vallen.
- Je schrikt snel van geluiden of onverwachte situaties.
- Je hoofd blijft maar malen, zeker ’s avonds.
- Kleine dingen voelen als een berg.
- Je bent prikkelbaar en hebt een kort lontje.
- Je voelt je vlak, leeg of verdoofd.
- Je ademhaling is hoog en oppervlakkig.
- Je hebt vaak spanning in je kaken, nek, schouders of buik.
- Je hebt moeite om echt aanwezig te zijn bij mensen die je graag ziet.
Wat je zelf kan doen
- Verleng je uitademing: adem rustig in en adem langer uit dan je inademt. Dat geeft je lichaam een signaal van veiligheid.
- Oriënteer je: kijk langzaam rond in de ruimte en benoem wat je ziet. Zo laat je je systeem weten dat je hier en nu veilig bent.
- Beweeg zacht: een wandeling in de natuur helpt om spanning te ontladen.
- Verminder prikkels: plan bewust momenten zonder scherm, geluid of verplichtingen.
Wanneer begeleiding helpt
Soms is de spanning zo diep ingesleten dat je er alleen moeilijk uit raakt. Dan kan begeleiding helpen. In Source Healing is zenuwstelselregulatie een rode draad: we helpen je lichaam terug naar veiligheid, en onderzoeken wat het alarm ooit heeft aangezet. Lees ook over stress en burn-out en overprikkeling.

